Foki skiturowe – jak używać? Praktyczny poradnik dla początkujących

Skitouring to sport, który zdobywa coraz większą popularność, zarówno wśród narciarzy, jak i miłośników górskich wędrówek. Jednym z kluczowych elementów sprzętu skiturowego są foki narciarskie, które sprawiają, że poruszanie się w górach na nartach staje się możliwe, a zarazem przyjemne. Czy zastanawialiście się kiedyś, jak one działają? Dlatego warto poznać “foki skiturowe jak używać”, aby cieszyć się pełnią tego sportu.

Najważniejsze Informacje

  • Foki skiturowe są niezbędnym elementem wyposażenia w skitouringu, umożliwiającym efektywne pokonywanie stromych zboczy górskich dzięki specjalnym klejącym powierzchniom i delikatnym włóknom zapewniającym przyczepność i umożliwiając transformację nart zjazdowych w sprzęt umożliwiający wspinaczkę.
  • Istnieją różne rodzaje fok skiturowych (nylonowe, moherowe, hybrydowe) różniące się materiałem, właściwościami przyczepności i poślizgu oraz odpornością na warunki atmosferyczne, a także systemy mocowane do nart (klejowe, adhezyjne, na klamry lub rzepy) z których należy wybierać odpowiednio do preferencji i warunków śniegowych.
  • Regularna pielęgnacja i konserwacja fok skiturowych jest kluczowa dla zachowania ich funkcjonalności i wydłużenia żywotności, co obejmuje właściwe czyszczenie, suszenie, przechowywanie oraz stosowanie takich rozwiązań jak przyczepny klej, warstwy hydrofobowe czy woskowanie.

Czym są foki skiturowe i jak działają?

Foki skiturowe na nartach w górach

Foki skiturowe, znane również jako foki narciarskie, są nieodłącznym elementem wyposażenia w skitouringu, który polega na poruszaniu się na specjalnych nartach w terenie górskim. Są to kawałki materiału z klejącą powierzchnią oraz delikatnymi włóknami, które zapewniają odpowiednią przyczepność i umożliwiają wejście na nartach po stromym zboczu góry. Dzięki nim jesteśmy w stanie pokonywać nawet najbardziej strome górskie szlaki, a nasze narty skiturowe nie zsuwają się w dół podczas wspinaczki. Foki do nart, dzięki swoim unikalnym właściwościom, przekształcają narty zjazdowe w sprzęt skiturowy, umożliwiając podchodzenie pod górę i zjazd na dół. Warto również zwrócić uwagę na czubek narty, który może wpływać na komfort jazdy podczas skitouringu, zwłaszcza gdy dziobie narty oraz na właściwy ślizg narty.

Foki skiturowe są mocowane do nart skiturowych za pomocą specjalnych systemów. Działanie tych systemów opiera się na umieszczeniu foki na ślizgu narty i przyklejeniu jej do powierzchni nart. Dzięki takiemu założeniu fok, możemy swobodnie poruszać się po stoku, nie obawiając się, że narty zaczną zsuwać się w dół. Warto jednak pamiętać, że czasami konieczne może być przyciąć foki, aby idealnie dopasować je do nart.

Rodzaje fok skiturowych

Na rynku dostępne są różne rodzaje fok skiturowych, które różnią się od siebie materiałem, z którego są wykonane, a także sposobem mocowania. Foki moherowe są lżejsze i oferują lepszy poślizg, dlatego są preferowane w zawodach skiturowych. Jednak są mniej trwałe, szczególnie gdy narażone są na wilgotność lub kontakt ze skałami.

Foki nylonowe, chociaż tańsze i trwalsze, zapewniają lepszą przyczepność na twardym śniegu, ale są cięższe i generują większy opór, co czyni je mniej efektywnymi podczas długich podjazdów. Są one idealne dla początkujących i na strome trasy.

Z kolei foki hybrydowe łączą zalety fok moherowych i nylonowych, oferując dobrą jakość poślizgu, doskonałą trwałość i odpowiednią wagę, co sprawia, że sprawdzają się w zróżnicowanych warunkach i są polecane większości narciarzy skiturowych.

Systemy mocowania fok

System mocowania fok to kolejny istotny aspekt, który należy wziąć pod uwagę przy wyborze fok skiturowych, zwłaszcza mając na uwadze założeniem fok. Istnieją dwa główne typy fok – foki ‘klejowe’ oraz foki ‘adhezyjne’. Foki mogą być mocowane na wiele sposobów, w tym za pomocą:

  • kleju
  • klamer
  • pasków
  • kombinacji tych metod.

System mocowania hakowego charakteryzuje się użyciem metalowego lub plastikowego haka z przodu narty oraz elastycznym paskiem z tyłu, gwarantując stabilność foki podczas wspinaczki. Natomiast foki z systemem adhezyjnym, jak Pomoca ‘Vacuum’ czy ‘Gecko’, ułatwiają demontaż i montaż bez konieczności stosowania kleju, chociaż mogą mieć problemy z przyczepnością w różnych warunkach śniegowych.

Foki mocowane na rzepy są łatwe w użyciu i pozwalają na szybkie mocowanie oraz zdejmowanie z nart, co jest istotne podczas korzystania ze ślizgów nart.

Jak dobrać odpowiednie foki do swoich nart skiturowych?

Dobieranie fok do nart skiturowych

Dobór odpowiednich fok do nart skiturowych to nie lada wyzwanie. Wymaga to uwzględnienia wielu czynników, takich jak długość i szerokość nart, a także kształt fok. Długość fok skiturowych powinna odpowiadać długości nart, a standardowy zakres długości fok to od 150 do 200 cm.

Szerokość fok skiturowych należy dopasować do najszerszego punktu nart, zwykle wybierając foki o szerokości od 100 do 130 mm. Foki powinny pokrywać całą powierzchnię spodu nart, pozostawiając około 2 mm przestrzeni po bokach krawędzi, co gwarantuje przyczepność i umożliwia krawędziowanie.

W trakcie dłuższych wspinaczek szczególną rolę pełni waga i kompaktowość fok, z tego względu lżejsze i bardziej elastyczne modele są preferowane.

Montaż i demontaż fok skiturowych

Montaż fok skiturowych

Montaż i demontaż fok skiturowych to proces, który może wydawać się skomplikowany na początku, ale z czasem staje się naturalny i intuicyjny. Montaż fok skiturowych rozpoczyna się od umieszczenia przedniej części foki z gumowym elementem na przedni element narty – dziób narty. Następnie, fokę należy naciągnąć równomiernie wzdłuż narty, upewniając się, że gumowy element i haczyk są pośrodku foki dla łatwiejszego montażu.

Montaż fok

Podczas montażu fok skiturowych należy zwrócić uwagę, by foka była dobrze naciągnięta i przylegała do całej powierzchni narty bez tworzenia fałd lub luzów. W przypadku zabrudzenia kleju śniegiem, można go oczyścić na stoku, przeciągając klejową stronę fok wzdłuż krawędzi nart – trzymając jeden koniec foki w każdej ręce i przeciągając go wzdłuż stojącej narty.

Demontaż fok

Demontaż fok skiturowych jest równie prosty jak ich montaż. Wszystko zaczyna się od odczepienia tylnego haczyka. Następnie, stopniowo odklejamy fokę od tylnej części narty.

Proces demontażu kończymy odklejając fokę w kierunku dziobu narty.

Pielęgnacja i konserwacja fok skiturowych

Pielęgnacja fok skiturowych

Pielęgnacja i konserwacja fok skiturowych jest niezbędna dla zachowania ich w dobrym stanie oraz dla zapewnienia optymalnej wydajności. Regularne sprawdzanie i usuwanie śniegu z kleju w fokach może zapobiegać problemom z przyczepnością i jest ważną częścią konserwacji.

Żywotność fok skiturowych zależy od użytkowania i odpowiedniej pielęgnacji, dlatego należy je regularnie kontrolować i konserwować.

Czyszczenie fok

Czyszczenie fok skiturowych jest jednym z najważniejszych aspektów ich pielęgnacji. Foki skiturowe różnią się między sobą rodzajem materiału i kleju, co wpływa na sposób ich czyszczenia – nylonowe, moherowe i hybrydowe mają odmienne potrzeby pielęgnacyjne.

Foki ze standardowym klejem Hot Melt wymagają po każdym użyciu nałożenia nowej warstwy kleju i przetarcia zmywaczem, aby usunąć wszelkie zabrudzenia. Foki adhezyjne, które są mniej skomplikowane w obsłudze, można łatwo wyczyścić, opłukując wodą i następnie dokładnie osuszając.

Suszenie i przechowywanie fok

Po użyciu foki należy je rozłożyć i wysuszyć, unikając kurzu oraz bezpośredniego ciepła, by zapewnić długotrwałość kleju. Foki można przechowywać:

  • sklejone klejem do siebie
  • przyklejone do oryginalnych folii
  • używając arkuszy oszczędzających klej
  • siatki niepowlekaną farbą

W ten sposób unikniemy bezpośredniego styku kleju z klejem i zapewnimy długotrwałość foki.

Po zakończeniu sezonu foki należy przechowywać w torbie na foki w czystym, chłodnym i ciemnym miejscu, unikając nadmiernej wilgotności bądź suchości.

Jak radzić sobie z problemami związanych z fokami skiturowymi?

Problemy z fokami skiturowymi

Podczas korzystania z fok skiturowych mogą pojawić się różne problemy. Słaba przyczepność kleju jest jednym z typowych problemów spotykanych w przypadku stosowania fok skiturowych.

Kolejnym problemem może być utrata właściwości ślizgowych fok, która może znacząco wpływać na komfort i efektywność wędrówki narciarskiej.

Co zrobić, gdy klej nie trzyma?

W przypadku, gdy klej na fokach przestaje trzymać, warto zastosować kilka praktycznych rozwiązań. Można na przykład użyć kilku owinieć taśmy sportowej, taśmy gaffa lub pasków Voile, aby utrzymać foki na nartach do czasu powrotu na szlak lub do schroniska.

W ekstremalnie niskich temperaturach, gdy klej stanie się sztywny, w celu ogrzania fok zaleca się noszenie ich pomiędzy warstwami odzieży lub przytrzymywanie pod kurtką.

Jak przywrócić właściwości ślizgowe fok?

Jeżeli foki skiturowe stracą swoje właściwości ślizgowe, można je przywrócić za pomocą kilku prostych metod. Regularne woskowanie fok skiturowych oraz stosowanie środków hydrofobowych pomaga zapobiegać zbrylaniu się śniegu oraz poprawia właściwości ślizgowe i przyczepność.

W przypadku, gdy foki zbierają śnieg, skrobaczka do nart lub skrobanie tylną stronę fok o stalową krawędź nart może usunąć nagromadzony śnieg i lód.

Bezpieczeństwo podczas używania fok skiturowych

Bezpieczeństwo podczas korzystania z fok skiturowych jest niezwykle ważne. Dokładne planowanie wyprawy skiturowej jest kluczowe, obejmuje to gromadzenie informacji o trasie, zrozumienie prognozy pogody oraz uwzględnienie poziomu doświadczenia grupy. Przed rozpoczęciem wyprawy skiturowej ważna jest ocena raportu lawinowego, zwracając uwagę na poziom zagrożenia, rodzaj niebezpieczeństwa oraz ewentualne niebezpieczne odcinki trasy.

Ochrona przed wypadkami

Aby uniknąć upadków podczas zjazdu, które są najczęstszą przyczyną wypadków narciarstwa skiturowego, zaleca się noszenie kasku dla ochrony głowy. Aby zminimalizować ryzyko w przypadku lawiny, nakazuje się zachowanie odległości między narciarzami – 10 metrów podczas podejścia i 30 metrów podczas zjazdu.

Dla minimalizacji ryzyka zaleca się utrzymywanie małych grup do 6 osób podczas wypraw skiturowych.

Podsumowanie

Podsumowując, foki skiturowe są niezbędnym elementem wyposażenia każdego narciarza skiturowego. Wybór odpowiednich fok, ich prawidłowy montaż, demontaż, pielęgnacja i konserwacja są kluczowe dla efektywnego i bezpiecznego skitouringu. Pamiętajmy, że bezpieczeństwo na stoku to nasz priorytet, dlatego należy zawsze zwracać uwagę na stan fok i na bieżąco dbać o ich konserwację.

Najczęściej Zadawane Pytania

Co to są foki skiturowe?

Foki skiturowe to specjalne pasy materiału dopasowane do długości i szerokości nart, które zapewniają przyczepność i tarcie umożliwiające poruszanie się w górę stoku podczas skiturowania.

Czym smarować foki?

Foki nart należy smarować specjalnym smarem SWIX przeznaczonym do nart zintegrowanych z fokami, który zapewnia doskonałe właściwości ślizgowe i zapobiega przyleganiu śniegu, niezależnie od warunków pogodowych.

Jak przyciąć foki?

Przyciąć foki należy 10-15 cm od ogona narty, wybierając foki o maksymalnym pokryciu podstawy, co zapewni lepszą przyczepność. Należy także użyć modelu nożków, które tną fokę nie po krawędzi, a 2 mm głębiej, aby uzyskać równomierny przycięty kształt.

Kiedy smarować foki?

Smaruj foki na suchą skórę przed wyjściem na narty, aby zapobiec osadzaniu się lodu i śniegu. Nie nakładaj smaru na mokrą skórę, ponieważ może to uniemożliwić prawidłowe działanie.